ج 1 - الف - وجوب درمان ، تكليفى است . ب - جانى بيش از ديه بدهكار نيست . بيمارى مجرم س 1 - در فرض بيمار بودن مجرم ، آيا حاكم شرع مىتواند در حال بيمارى ، حكم وى را اجراء نمايد يا بايد تا بهبودى كامل وى آن را به تأخير بياندازد ؟ ج 1 - اجمالًا حاكم شرع مىتواند حكم را تأخير بياندازد . س 2 - بر فرض لزوم تأخير اجراى حكم تا كسب بهبودى مجرم بفرمائيد مراد از بيمارى مانع از اجراى حكم از نظر شرعى چيست ؟ آيا همان متفاهم عرفى است و يا آنچه پزشكان آن را بيمارى مىنامند يا امر ديگرى است ؟ ج 2 - مراد از بيمارى ، آن است كه به سبب اجراى حدود و يا تعزير ، موجب سرايت يا وخيمتر شدن بيمارى گردد و ملاك ، تعيين حاكم شرع است و منشأ تعيين حاكم چه بسا متفاهم عرفى و يا نظر پزشك باشد . س 3 - آيا حيض و نفاس و استحاضه در حكم بيمارىاند ؟ ج 3 - نفاس و استحاضه بيمارىاند ولى حيض بيمارى محسوب نمىشود . س 4 - آيا بين عارضه‌اى كه قبل از صدور حكم حاصل شده با آنچه بعد از حكم بوده تفاوتى هست ؟ ( با توجّه به سئوال پيشين ) ج 4 - ظاهراً تفاوتى ندارند . س 5 - آيا بين عارضه‌اى كه محكوم عمداً بر خود وارد كرده با آنچه بطور طبيعى عارض شده تفاوتى هست ؟ ( با توجّه به سئوال پيشين ) ج 5 - اگر يقين گردد كه عارضه‌اى كه بر خود وارد كرده به جهت تأخير حكم بوده ، لازم نيست اجراء حكم را تأخير انداخت و الّا بين عوارض طبيعى تفاوتى نيست و بايد اجراى حكم را به تأخير انداخت . س 6 - آيا بين عارضه دائمى مثل سرطان و موقّتى مثل درد آپانديس با توجّه به سئوال پيشين فرقى هست ؟